گیلان به‌دنبال جهش در اهدای عضو؛ از راه‌اندازی مراکز جدید تا پذیرش بیماران اردبیل
گیلان به‌دنبال جهش در اهدای عضو؛ از راه‌اندازی مراکز جدید تا پذیرش بیماران اردبیل
رشد زیرساخت‌های پیوند اعضا در گیلان، این استان را به یکی از مراکز فعال شمال کشور در حوزه برداشت اعضای پیوندی تبدیل کرده است، اما آمارها نشان می‌دهد فاصله قابل توجهی تا ظرفیت واقعی اهدای عضو وجود دارد؛ موضوعی که در نخستین نشست شورای عالی پیوند دانشگاه علوم پزشکی گیلان با حضور مسئولان، اساتید و نخبگان این حوزه بررسی شد.

گیرا آنلاین- به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی دانشگاه علوم پزشکی گیلان (گیل‌وب‌دا)، نخستین نشست شورای عالی پیوند دانشگاه علوم پزشکی گیلان با حضور محمدتقی آشوبی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی گیلان، معاونان، اعضای هیئت علمی، رئیس مرکز آموزشی درمانی رازی و اعضای شورای پیوند در سالن اجلاس حوزه ریاست دانشگاه برگزار شد.

در این نشست، روند فعالیت واحد فراهم‌آوری اعضای پیوندی، وضعیت شناسایی بیماران مرگ مغزی، توسعه زیرساخت‌های پیوند و راهکارهای افزایش اهدای عضو در استان مورد بررسی قرار گرفت.

از نخستین اهدای عضو تا توسعه واحد فراهم‌آوری

نخستین اهدای عضو در گیلان در سال ۱۳۸۷ با اهدای اعضای زنده‌یاد باربد چمن‌زیبایی، کودک چهار ساله، انجام شد و پس از آن، واحد فراهم‌آوری اعضای پیوندی استان از سال ۱۳۹۳ فعالیت خود را آغاز کرد.

براساس آمار ارائه‌شده در این نشست، تاکنون ۳۳۶ مورد اهدای عضو در گیلان انجام شده که از این تعداد، ۲۸۴ مورد برداشت اعضای پیوندی (هاروست) در مرکز آموزشی درمانی رازی رشت صورت گرفته است؛ موضوعی که جایگاه این مرکز را به عنوان یکی از مراکز مهم پیوند اعضای شمال کشور تثبیت کرده است.

با این حال، آمارها نشان می‌دهد استان هنوز با ظرفیت واقعی خود فاصله دارد و بر اساس جمعیت بیش از دو میلیون و ۵۳۰ هزار نفری گیلان، سالانه باید حدود ۲۵۰ بیمار با نمره هوشیاری (GCS) پنج و کمتر در مراکز درمانی شناسایی و به واحد فراهم‌آوری معرفی شوند، اما این رقم اکنون حدود ۱۵۰ مورد است.

همچنین در شرایط مطلوب، گیلان باید سالانه حدود ۶۲ مورد اهدای عضو داشته باشد، در حالی که این آمار در سال ۱۴۰۲، ۳۳ مورد، در سال ۱۴۰۳، ۲۷ مورد و در سال ۱۴۰۴، ۲۶ مورد ثبت شده است.

لزوم شتاب‌بخشی به فرآیند شناسایی و اهدای عضو

دکتر محمدتقی آشوبی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی گیلان در این نشست با اشاره به اقدامات انجام‌شده در حوزه پیوند، اظهار کرد: اقدامات ارزشمندی به‌ویژه در حوزه ریجستری پیوند در استان انجام شده و این روند باید با استفاده از ظرفیت علمی دانشگاه بیش از گذشته تقویت شود.

وی با تأکید بر نقش همه مراکز درمانی استان در توسعه اهدای عضو افزود: بیمارستان تالش باید از مرحله شناسایی بیماران مرگ مغزی تا اخذ رضایت خانواده‌ها و انجام فرآیند اهدای عضو، نقش فعال‌تری ایفا کند.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی گیلان با بیان اینکه هیچ‌یک از خدمات دانشگاه علوم پزشکی گیلان حتی در شرایط جنگ و حوادث اخیر متوقف نشده است، گفت: خدمات حوزه پیوند نیز بدون وقفه ادامه داشته و این مسیر باید با هماهنگی بیشتر میان مراکز درمانی و واحدهای تخصصی تقویت شود.

دکتر آشوبی فرهنگ‌سازی عمومی، آموزش مستمر کادر درمان و تسریع در شناسایی بیماران مرگ مغزی و اخذ رضایت خانواده‌ها را از مهم‌ترین الزامات ارتقای شاخص‌های اهدای عضو دانست و تصریح کرد: هرچه زمان انتقال و برداشت عضو کوتاه‌تر باشد، کیفیت اعضای پیوندی و شانس موفقیت پیوند افزایش خواهد یافت.

نخبگان حوزه پیوند خواستار توسعه زیرساخت‌ها شدند

اعضای هیئت علمی، متخصصان و نخبگان حاضر در این نشست نیز با ارائه دیدگاه‌های تخصصی، بر ضرورت تقویت نظام شناسایی بیماران مرگ مغزی، توسعه آموزش‌های تخصصی برای کادر درمان، افزایش آگاهی عمومی نسبت به فرهنگ اهدای عضو، بهره‌گیری از ظرفیت رسانه‌ها و تشکیل کارگروه‌های تخصصی در مراکز درمانی تأکید کردند.

حاضران همچنین توسعه مراکز فراهم‌آوری اعضای پیوندی در قطب‌های درمانی استان، ارتقای هماهنگی میان بیمارستان‌ها، تسریع در فرآیند انتقال اعضا و استفاده از فناوری‌های نوین در مدیریت فرآیند پیوند را از مهم‌ترین نیازهای آینده این حوزه عنوان کردند.

توسعه مراکز جدید پیوند در گیلان

در ادامه نشست، راه‌اندازی مراکز فراهم‌آوری اعضای پیوندی در قطب‌های درمانی تالش و لاهیجان به عنوان یکی از برنامه‌های آینده مطرح شد؛ اقدامی که می‌تواند ضمن کاهش زمان انتقال بیماران، سرعت فرآیند اهدای عضو را افزایش دهد.

همچنین اعلام شد با توجه به اینکه استان اردبیل هنوز واحد فراهم‌آوری اعضای پیوندی ندارد، گیلان آمادگی پذیرش بیماران مرگ مغزی آن استان را دارد و مکاتبات لازم با وزارت بهداشت و دانشگاه علوم پزشکی اردبیل نیز در این خصوص انجام شده است.

در این نشست همچنین به نتایج یکی از مطالعات انجام‌شده در یکی از مراکز فراهم‌آوری اعضای پیوندی کشور اشاره شد که بر اساس آن، ۸۵  درصد افراد دچار مرگ مغزی از اقشار کم‌برخوردار جامعه بوده‌اند؛ موضوعی که اهمیت پیشگیری از حوادث، ارتقای ایمنی و گسترش آموزش‌های عمومی را بیش از پیش نمایان می‌کند.

در پایان نشست، بر استمرار جلسات شورای عالی پیوند، توسعه زیرساخت‌های تخصصی، افزایش مشارکت مراکز درمانی، تقویت فرهنگ اهدای عضو و استفاده از ظرفیت‌های علمی و اجرایی برای ارتقای شاخص‌های پیوند در گیلان تأکید شد؛ اقدامی که می‌تواند جایگاه استان را به عنوان یکی از قطب‌های پیوند اعضای شمال کشور بیش از پیش تثبیت کند.